link do publikacji
Prawo prasowe jakie jest – każdy wie. Zdecydowanie wymaga zmiany. To ustawa, która figuruje wśród aktów prawnych od 1984 roku i mimo zmian, jakie nastąpiły do tej pory, w ogóle nie odzwierciedla potrzeb współczesnego rynku prasowego.
Tematem odpowiedzialności karnej redaktora naczelnego zajmowałam się w ramach doktoratu obronionego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Szczególnie ciekawym zagadnieniem wydawała się dla mnie odpowiedzialność zastępcza w prawie prasowym.
Wolność słowa i wolność prasy może być realizowana w nieskrępowany sposób tylko wówczas, jeśli autor materiału prasowego będzie mógł skorzystać z tajemnicy – przy czym istotnym jej trzonem jest prawo do anonimatu (prawo bezwzględne, które nie może być wyłączone nawet przez sąd). Może natomiast zdarzyć się tak, że w treści materiału prasowego, co do którego utajnione zostało autorstwo, doszło do popełnienia przestępstwa (np. zniesławienia). Racjonalne jest wówczas ustalenie osoby, która zastępczo poniesie odpowiedzialność za materiał prasowy zawierający znamiona przestępstwa. Na gruncie funkcjonowania prasy taką osobą powinien być redaktor naczelny, skoro posiada on uprawnienia do decydowania o całokształcie działalności redakcji (może zatem w ramach czynności nadzorczych i kontrolnych nie dopuścić do opublikowania takiego artykułu).
Dotychczasowa droga odpowiedzialności zastępczej nie budzi moich zastrzeżeń. Absurdalne wydaje się natomiast dodanie do art. 25 ustępu 4a, zgodnie z którym w wypadku gdy redaktor naczelny uzyskuje immunitet procesowy, obowiązany jest wskazać redaktora, który ponosi odpowiedzialność określoną w art. 49a (odpowiedzialność za nieumyślne opublikowanie materiału prasowego zawierającego znamiona przestępstwa).
Przepis ten dopuszcza zatem możliwość wskazania niemal dowolnej, wybranej przez redaktora naczelnego osoby, która „za niego” odpowie karnie. Czy taki zapis zgodny jest z art. 42 ust. 1 Konstytucji
„Odpowiedzialności karnej podlega TEN TYLKO, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia”
Odpowiedź znajdziecie Państwo w artykule!
Zapraszam do kontaktu!
kancelaria@radcaprawny-maciocha.com
(+48) 570-907-777